Aktualności

Pan prof. dr hab. Ryszard Łaźny z Wydziału Chemii Uniwersytetu w Białymstoku, specjalista w dziedzinie chemii organicznej, a w szczególności syntezy stereoselektywnej i stereochemii, wygłosił fascynujący wykład pt. „Chiralność w chemii i życiu” w I Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Mickiewicza w Białymstoku. Spotkanie odbyło się w ramach obchodów Dnia biologii i chemii.
Spotkanie było doskonałą okazją do poznania zjawiska chiralności oraz spojrzenia na nie z perspektywy fizyki, chemii i biologii. Uczniowie dowiedzieli się między innymi, czym jest chiralność i jak mogło dojść do powstania chiralnych form życia znanych na Ziemi. Zagadnienie to wiąże się również z tematyką badań wyróżnionych Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii w 2026 roku. Poznali także przykłady związków chemicznych, których lustrzane odbicia, czyli enancjomery, mogą wykazywać odmienne właściwości, szczególnie biologiczne.
Szczególnie interesujące było odkrycie, że nawet niewielkie różnice w budowie przestrzennej cząsteczek lub obecność drugiego enancjomeru jako zanieczyszczenia mogą mieć istotny wpływ na ich oddziaływanie z organizmami żywymi. Ma to ogromne znaczenie między innymi w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i perfumeryjnym.

Prelegent zwrócił również uwagę na to, że chiralność nie jest cechą wyłącznie związków organicznych. Zjawisko to występuje także w przypadku związków nieorganicznych, kryształów oraz struktur spotykanych w przyrodzie. Dzięki licznym przykładom i przystępnemu sposobowi przekazywania wiedzy uczniowie mogli przekonać się, jak fascynujący i wszechobecny jest świat cząsteczek oraz jak ważną rolę odgrywa ich budowa przestrzenna.

Wykład był nie tylko cenną lekcją chemii, lecz także inspirującą podróżą do świata nauki, która pokazała, że za pozornie niewielkimi różnicami w budowie materii kryją się zjawiska mające istotne znaczenie dla życia i otaczającego nas świata.